Geniş Zaman - Ο Εκτενής Χρόνος -?r

Λέγεται «εκτενής» (geniş) χρόνος γιατί σηματοδοτεί μια κατάσταση που δεν είναι προσδιορισμένη χρονικά. Υπάρχει μια αοριστία ως προς τον χρόνο τέλεσης (πριν, τώρα ή μετά). Διακρίνεται και από κάτι το ιπποτικό, καθώς χρησιμοποιείται συχνά για να διατυπώσουμε μια ευγενική παράκληση ή ακόμα και μια απαίτηση αλλά με ευγενικό τρόπο.
Ας δούμε τρεις από τις βασικές του διαστάσεις:

Ι. Συνήθεις Ενέργειες
Όταν θέλουμε να εκφράσουμε κάτι που γίνεται συστηματικά ή από συνήθεια π.χ. ΙI. Συναίνεση ή Προθυμία ΙΙΙ. Αόριστος Μέλλων
Όταν θέλουμε να αναφερθούμε σε κάτι που θα γίνει στο μέλλον αλλά χωρίς χρονικές δεσμεύσεις π.χ.
Σχηματισμός
Σχηματίζεται με την προσθήκη ενός επιθήματος -?r στη ρίζα του ρήματος. Για λεπτομέροιες δείτε τον πίνακα.

Geniş Zaman - Σχηματισμός Οταν Το Ρήμα Βρίσκεται Στη Θετική Μορφή

τελευταίο γράμμα του ρήματος
φωνήεν	σύμφωνο
	μονοσύλλαβο ρήμα		πολυσύλλαβο ρήμα
	«ομαλό»	«ανώμαλο»
-r	-er -ar κανόνας 2 της φωνητικής αρμονίας	-ır -ir -ur -ür κανόνας 4 της φωνητικής αρμονίας
demek der λέγει	koşmak koşar τρέχει	görmek görür βλέπει	çıkarmak çıkarır βγάζει

τα 13 «Ανώμαλα» Μονοσύλλαβα Ρήματα Τελειώνουν σε L ή R πλην του SANMAK
almak alır παίρνει	durmak durur σταματά
bilmek bilir ξέρει	görmek görür βλέπει
bulmak bulur βρίσκει	vermek verir δίνει
gelmek gelir έρχεται	varmak varır καταφτάνει
kalmak kalır μένει	vurmak vurur κτυπά
olmak olur γίνει	sanmak sanır υποθέτει
ölmek ölür πεθαίνει

Geniş Zaman (Εκτενής) με το Ρήμα στην Θετική Μορφή
	ρίζα	χρονικό επίθημα	προσωπικό επίθημα ομάδα B	Geniş Zaman (Εκτενής)	η Ερώτηση μαξιλάρι y ανάμεσα σε 2 φωνήεντα
εγώ	gel	-?r	-im	gelirim έρχομαι	gelir miyim? έρχομαι;
εσύ			-sin	gelirsin έρχεσαι	gelir misin? έρχεσαι;
αυτός				gelir έρχεται	gelir mi? έρχεται;
εμείς			-iz	geliriz ερχόμαστε	gelir miyiz? ερχόμαστε;
εσείς			-siniz	gelirsiniz έρχεστε	gelir misiniz? έρχεστε;
αυτοί			-ler	gelirler έρχονται	gelirler mi? έρχονται;

H Eρώτηση
Οταν ρωτάμε, το ερωτηματικό μόριο mi αποσπά το προσωπικό επίθημα από το ρήμα και σχηματίζουν ξεχωριστή λέξη.
Μεταλλάξεις Συμφώνων
Η προσκόλληση του χρονικού επιθήματος -?r προκαλεί μεταλλάξεις συμφώνων μόνο στα παρακάτω 5 ρήματα
Μερικά παραδείγματα

Geniş Zaman (Εκτενής) με το Ρήμα στην Θετική Μορφή
	okumak	gitmek	görmek	çıkarmak
εγώ	okurum διαβάζω	giderim πηγαίνω	görürüm βλέπω	çıkarırım βγάζω
εσύ	okursun διαβάζεις	gidersin πηγαίνεις	görürsün βλέπεις	çıkarırsın βγάζεις
αυτός	okur διαβάζει	gider πηγαίνει	görür βλέπει	çıkarır βγάζει
εμείς	okuruz διαβάζουμε	gideriz πηγαίνουμε	görürüz βλέπουμε	çıkarırız βγάζουμε
εσείς	okursunuz διαβάζετε	gidersiniz πηγαίνετε	görürsünüz βλέπετε	çıkarırsınız βγάζετε
αυτοί	okurlar διαβάζουν	giderler πηγαίνουν	görürler βλέπουν	çıkarırlar βγάζουν

Περισσότερα Παραδείγματα

Geniş Zaman (Εκτενής) με το Ρήμα στην Αρνητική Μορφή
	ρίζα	το αρνητικό χρονικό επίθημα κανόνας 2	προσωπικό επίθημα ομάδα B	Geniş Zaman (Εκτενής) «περικοπές» στο α! πρόσωπο	η Ερώτηση μαξιλάρι y ανάμεσα σε 2 φωνήεντα
εγώ	gel	-mez	-im	gelmezim --> gelmem δεν έρχομαι	gelmez miyim? δεν έρχομαι;
εσύ			-sin	gelmezsin δεν έρχεσαι	gelmez misin? δεν έρχεσαι;
αυτός				gelmez δεν έρχεται	gelmez mi? δεν έρχεται;
εμείς			-iz	gelmeziz --> gelmeyiz δεν ερχόμαστε	gelmez miyiz? δεν ερχόμαστε;
εσείς			-siniz	gelmezsiniz δεν έρχεστε	gelmez misiniz? δεν έρχεστε;
αυτοί			-ler	gelmezler δεν έρχονται	gelmezler mi? δεν έρχονται;

Περισσότερα Παραδείγματα