Αρχαϊκή Αγγειογραφία, Δούρις

Η Ηώς ανασηκώνει το νεκρό Μέμνονα

adp

κύλικα τύπου Γ ύψος 12 εκ. διάμετρος 26,7 εκ. 490-485 π.Χ. Λούβρο, G115

Δούρις, Κύλικα τύπου ΓΗ φτερωτή Ηώς, ανασηκώνει το σώμα του νεκρού γιου της, του Μέμνονα, του βασιλιά των Αιθιόπων, που τον σκότωσε στην Τροία ο Αχιλλέας.

Ο Μ. Τιβέριος σημειώνει: "Αυτό που εντυπωσιάζει στην κύλικα αυτή είναι, χωρίς αμφιβολία, η παράσταση του εσωτερικού της. Εδώ έχουμε την πρώτη pieta στην ιστορία της ευρωπαϊκής τέχνης, την οποία ο Δούρις, με αξιοθαύμαστη ικανότητα, έχει εντάξει αβίαστα στο δύσκολο κυκλικό χώρο του μεταλλίου."

Διακρίνονται οι επιγραφές:
αριστερά: ΕΕΝΕΜΕΚΝΕΡΙΝΕ (σύμφωνα με τον Beazley (ην εμέ ενκρίνη), ΗΕΡΜΟΓΕΝΕΣ ΚΑΛΟΣ
δεξιά: πάνω από το κεφάλι της Ηώς, ΗΕΟΣ (Ηώς), στη συνέχεια ΔΟΡΙΣ ΕΓΡΑΦΣΕΝ, δεξιά από το κεφάλι του Μέμνονα, ΜΕΜΝΟΝ, στο τέλος, ΚΑΛΙΑΔΕΣ ΕΠΟΙΗΣΕΝ

Στο εξωτερικό...

Η Ηώς ανασηκώνει το νεκρό Μέμνονα

Στο εξωτερικό του αγγείου, στην α' πλευρά η μονομαχία του Μενέλαου με τον Πάρη. Η γυναικεία μορφή που στέκεται πίσω από το Μενέλαο ίσως να είναι η Ήρα (δεν ονοματίζεται), ενώ τον Πάρη συμπαραστέκεται η Άρτεμη. Παρόλη την υποστήριξη της θεάς, ο Πάρης προσπαθεί να ξεφύγει από τη μονομαχία. Πάνω από τις μορφές οι επιγραφές: ΜΕΝΕΛΕΟΣ, ΑΛΕΧΣΑΝΔΡΟ[Σ], ΑΡΤΕΜΙΣ

Στην άλλη πλευρά η μονομαχία ανάμεσα στον Αίαντα και στον Έκτορα. Ο πληγωμένος Έκτορας έχει τη συμπαράσταση του Απόλλωνα, ενώ ο Αίαντας της Αθηνάς. Το αντικείμενο μπροστά από την ασπίδα του Αίαντα ερμηνεύεται είτε ως πέτρα είτε ως ομίχλη. Σύμφωνα με την Ιλιάδα (Η 268 κ.ε.) ο Αίαντας είχε πετάξει μια πέτρα εναντίον του Έκτορα. Από τη στιγμή όμως που στη σύνθεση κανένα χέρι του Αίαντα δεν είναι ελεύθερο, θεωρείται πιθανότερο να είναι η ομίχλη με την οποία αποκρύπτουν οι θεοί όσους προστατεύουν. Διακρίνονται οι επιγραφές: ΑΘΕΑΙΑ (Αθηνά), ΑΙΑΙ (Αίας), ΕΚ[Τ]ΟΡ

 

αρχική