Κλασική Αγγειογραφία, Κλασική

Αρχική • Είσοδος • Μάχες • Χάρτες • Τέχνη • Ιστορία • Ν.Ε. Γλώσσα • Λογοτεχνία • Παιχνίδια • Συνδέσεις • Πλοήγηση

γεωμετρική • μελανόμορφη • ερυθρόμορφη • πρώιμη κλασική • κλασική • ύστερη κλασική I • ύστερη κλασική II

• είδη αγγείων • αγγειογράφοι • ήρωες • θεοί •

Στη σελίδα αυτή γίνεται μια πρώτη παρουσίαση της ελληνικής  αγγειογραφίας.

Περίοδοι

 

Η κλασική αγγειογραφία αρχίζει με το τέλος των περσικών πολέμων και τελειώνει περίπου το 320 π.Χ.

Η περίοδος αυτή χωρίζεται σε τέσσερις υποπεριόδους:

1. 480 - 450 π.Χ. Πρώιμη κλασική αγγειογραφία

2. 450 - 420 π.Χ. Κλασική αγγειογραφία

3. 420 - 390 π.Χ. Πλούσιος ή Στολισμένος ρυθμός - Ύστερη Κλασική Ι

4. 390 - 320 π.Χ. Ύστερη κλασική αγγειογραφία - Ύστερη Κλασική ΙΙ

 

Kλασική αγγειογραφία 450 - 420 π.Χ.

 

Τα γενικά χαρακτηριστικά αυτής της περιόδου, κατά την οποία χτίζεται και διακοσμείται ο Παρθενώνας, είναι τα εξής:

  • Ο ρυθμός εξέλιξης είναι βραδύτερος απ' ότι στα προηγούμενα εκατό χρόνια.

  • Ορισμένοι καλλιτέχνες αποδίδουν με επιτυχία τον χώρο και τη σχέση μεταξύ των μορφών, τον όγκο και την κίνηση.

  • Αυξάνεται η χρήση της τεχνικής του λευκού εδάφους στις ληκύθους.

  • Οι αξιόλογοι καλλιτέχνες ανταγωνίζονται στην απόδοση των ανατομικών λεπτομερειών, μολονότι προτιμούν να κατοχυρώνονται πίσω από τις τυποποιημένες στάσεις και ομάδες μορφών. Η απόδοση της όψης των κεφαλιών γίνεται κατά τομή.

  • Σε αρκετές περιπτώσεις παρουσιάζονται φωτοσκιάσεις στα σώματα των μορφών, στις πτυχές των ρούχων κ.α. που δημιουργούν έντονη πλαστικότητα.

  • Διακρίνονται έντονες επιδράσεις από τα αναθηματικά γλυπτά του Παρθενώνα ή της Αθηνάς Νίκης.

Ενδεικτικοί εκπρόσωποι

 

Ο ζωγράφος του Αχιλλέα Είναι λάτρης του σχεδίου και των μεγάλων μαύρων αγγείων ή των αμφορέων τύπου Νόλας που προβάλλουν καλά τη διακόσμηση με μια ή δύο το πολύ μορφές. Δεν ενδιαφέρεται για περίπλοκες αφηγηματικές σκηνές αλλά ικανοποιείται με σπουδές θεών, Νικών, καταδίωξης, αποχαιρετισμού. Του αρέσει το ατόφιο μαύρο χρώμα κι έτσι σχεδιάζει πολύ μικρές γυναικείες φιγούρες σε ορισμένους κατά τα άλλα ολόμαυρους στάμνους. Όταν διακοσμεί μεγάλους κρατήρες, οι μορφές είναι δεμένες με το έδαφος. Η λιτή ομορφιά του εκφράζεται καλύτερα στις λευκές ληκύθους.

 

1. Ζωγράφος του Αχιλλέα, Αχιλλέας

2. Ζωγράφος του Αχιλλέα, Οιδίποδας και Σφίγγα

3. Ζωγράφος του Αχιλλέα, λευκή λήκυθος

4. Ζωγράφος του Αχιλλέα, Ο Δίας αρπάζοντας μια γυναίκα

5. Ζωγράφος του Αχιλλέα, Δύο λήκυθοι

6. Ζωγράφος του Αχιλλέα, Ο Πηλέας και η Θέτιδα

 

Ζωγράφος της ΦιάληςΕίναι μαθητής του Ζωγράφου του Αχιλλέα. Τα θέματά του ίσως να προέρχονται από μικρούς πίνακες της εποχής του ή αποτελούν πηγαία ερμηνεία των μύθων από τον ίδιο. Διακοσμεί πολύ λίγες λευκές ληκύθους αλλά χρησιμοποιεί την τεχνική αυτή σε δύο καλυκόσχημους κρατήρες. Έχει διακοσμήσει επίσης πολλούς ερυθρόμορφους καλυκόσχημους κρατήρες με δύο σειρές μορφών. Πήρε το όνομά του από μια φιάλη, σχήμα σπάνια διακοσμημένο με εικονιστική παράσταση.

 

1. Ζωγράφος της φιάλης, Επώνυμο αγγείο

2. Ζωγράφος της φιάλης, Υποκριτές που ετοιμάζονται

3. Ζωγράφος της φιάλης, Καταδίωξη γυναίκας

4. Ζωγράφος της φιάλης, Ερμής, Διόνυσος, Σειληνός

 

Πολύγνωτος Στην τεχνοτροπία και στην επιλογή των θεμάτων ακολουθεί τα βήματα του Ζωγράφου των Νιοβιδών. Ασχολείται με τους μεγάλους κρατήρες και είναι ένας από τους πρώτους που ασχολήθηκε με τον κωδωνόσχημο κρατήρα.

 

1.Πολύγνωτος, Ο Θησέας πιάνει τον ταύρο

2.Πολύγνωτος, Κάστορας και Πολυδεύκης

3.Πολύγνωτος, Κωμός

4.Πολύγνωτος, Αθλήτριες που πλένονται

 

Ζωγράφος του ΛυκάονοςΕίναι από τους πρώτους που χρησιμοποιεί το λευκό χρώμα για την απόδοση του κοριτσίστικου δέρματος.

 

1. Ζωγράφος του Λυκάονα, Θάνατος του Ακταίωνα

2. Ζωγράφος του Λυκάονα, Οδυσσέας - Ελπήνορας

 

Ζωγράφος του Κλεοφώντος Μαθητής του Πολύγνωτου. Σύμφωνα με τον Beazley οι μορφές του είναι πλήρεις και σαρκώδεις, το ένδυμα ανάλαφρο και κυματιστό και στα καλύτερα έργα του «μια απλότητα και ευρύτητα, που ταιριάζει με τη σοβαρή ομορφιά των προσώπων, δίνει πνοή μεγαλείου». Διακοσμεί αγγεία μεγάλων σχημάτων. Τα πιο χαρακτηριστικά από τα θέματά του είναι ο κώμος ανδρών και νέων που χορεύουν ελεύθερα και ήσυχα.

 

1. Ζωγράφος του Κλεοφώντος, Σκηνή από θυσία

2. Ζωγράφος του Κλεοφώντος, Η επιστροφή του Ήφαιστου

 

Ζωγράφος του ΔίνουΕίναι από τους τελευταίους που ανήκουν σ' αυτήν την περίοδο. Απεικονίζει μεγαλειώδεις συνθέσεις σε πολλά επίπεδα. Πρόκειται για διονυσιακές ομάδες ή αφηγηματικές σκηνές. Οι μορφές του ορισμένες φορές παρουσιάζουν ομοιότητες με τις μορφές από το γλυπτό διάκοσμο του ναού της Αθηνάς Νίκης στην Ακρόπολη της Αθήνας. Η τεχνοτροπία του προσεγγίζει την ανθηρότητα της γενιάς που ακολουθεί. Χρησιμοποιεί απλόχερα το λευκό χρώμα.

 

1. Ζωγράφος του Δίνου, Η Δανάη υποδέχεται το Δία

2. Ζωγράφος του Δίνου, Αθλητές που γυμνάζονται

3. Ζωγράφος του Δίνου, Οι άθλοι του Θησέα

4. Ζωγράφος του Δίνου, Η στάμνος των Μαινάδων

 

Ζωγράφος της ΕρέτριαςΟνομάστηκε έτσι από τον τόπο εύρεσης του πιο γνωστού επίνητρου που έχει σωθεί από την αρχαιότητα. Έχει διακοσμήσει κυρίως αγγεία μικρού σχήματος. Οι μορφές του είναι σχεδιασμένες με σωστή και καθαρή γραμμή και παρουσιάζουν ποικιλία στάσεων, κινήσεων και εκφράσεων, χωρίς επιτήδευση. Έχει επηρεαστεί από τη μεγάλη ζωγραφική.

 

1. Ζωγράφος της Ερέτριας, Επίνητρο, Αρπαγή της Θέτιδας από τον Πηλέα

2. Ζωγράφος της Ερέτριας, Έρως

3. Ζωγράφος της Ερέτριας, Θρήνος του Αχιλλέα

4. Ζωγράφος της Ερέτριας, Αμαζονομαχία με το Θησέα

 

Ζωγράφος της ΝέκυιαςΟνομάστηκε έτσι από το επώνυμο αγγείο του. Απεικονίζει εξαιρετικά ασυνήθιστες σκηνές, όπως του Κάτω Κόσμου, ή σκηνές Κενταυρομαχίας.

 

1. Ζωγράφος της Νέκυιας, Ο Ηρακλής στον Κάτω Κόσμο

 

Ζωγράφος της Ναυσικάς Ονομάστηκε έτσι από το επώνυμο αγγείο του. Απεικονίζει εξαιρετικά ασυνήθιστες σκηνές, όπως του Κάτω Κόσμου, ή σκηνές Κενταυρομαχίας.

 

1. Ζωγράφος της Ναυσικάς,Οδυσσέας και Ναυσικά

2. Ζωγράφος της Ναυσικάς, Ο Ηρακλής στραγγαλίζει τα φίδια

3. Ζωγράφος της Ναυσικάς,Ο Φινέας με τους γιους του Βορέα

 

Ζωγράφος του Λουτρού Ονομάστηκε έτσι από πολλές μικρές υδρίες που διακόσμησε με λουόμενες γυναίκες. Διακόσμησε επίσης πολλά αγγεία σχετικά με τη ζωή των γυναικών ή αγγεία που χρησίμευαν στο γάμο, όπως γαμικούς λέβητες. Θεωρείται καλός σχεδιαστής. Αποδίδει με πυκνές κυματιστές γραμμές τα γυναικεία ενδύματα και είναι από τους πρωτοπόρους του πλούσιου ρυθμού που ακολουθεί, αφού σε πολλές περιπτώσεις οι γραμμές του διασπώνται σε καμπύλες.

 

1. Ζωγράφος του Λουτρού, Γαμήλιες τελετές

2. Ζωγράφος του Λουτρού, Η αρπαγή της ωραίας Ελένης

3. Ζωγράφος του Λουτρού, Νύφη

4. Ζωγράφος του Λουτρού, Αιώρα

 

Ζωγράφος του ShuvalovΤο όνομα δόθηκε από τον John Beazley με αφορμή έναν αμφορέα που είχε αποκτήσει το 18ο αιώνα ο συλλέκτης Ιβάν Ivanovich Shuvalov. Οι ζωηρές μικρές μορφές του Ζωγράφου του Shuvalov, με το έντονο βλέμμα, είναι από τις πιο ευχάριστες. Απεικονίζει τη ζωή των γυναικών, θέμα ιδιαίτερα αγαπητό κι από άλλους αγγειογράφους.

 

1. Ζωγράφος του Shuvalov, Ερωτική σκηνή

2. Ζωγράφος του Shuvalov, Δυο γυναίκες

3. Ζωγράφος του Shuvalov, Δυο νέοι

4. Ζωγράφος του Shuvalov, Νέα και Έρωτας

5. Ζωγράφος του Shuvalov, Απόλλωνας

 

Ζωγράφος της Πηνελόπης. Το όνομα που του αποδίδεται σχετίζεται με το επώνυμο αγγείο του στο οποίο απεικονίζει την Πηνελόπη να υφαίνει. Ο John Boardman τον χαρακτηρίζει σωβινιστή, επειδή ζωγραφίζει σκηνές από την αθηναϊκή λατρεία και μυθολογία.

 

1. Ζωγράφος της Πηνελόπης, Η Πηνελόπη και ο Τηλέμαχος

2. Ζωγράφος της Πηνελόπης, Ο Οδυσσέας σκοτώνει τους μνηστήρες

3. Ζωγράφος της Πηνελόπης, Αιώρα με Σάτυρο και νέα

 

Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία

 

Μιχάλης Τιβέριος, Ελληνική Τέχνη, Αρχαία Αγγεία, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1996

John Boardman, Αθηναϊκά Ερυθρόμορφα Αγγεία - Κλασική Περίοδος, Ινστιτούτο του Βιβλίου - Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα, 1995

Pierre Grimal, Λεξικό της Ελληνικής και Ρωμαϊκής Μυθολογίας,  University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 1991

L. D. Caskey, J. D. Beazley, Attic Vase Paintings in the Museum of Fine Arts, Boston

Diana Buitron-Oliver, Attic Vase Painting in New England Collections

Perseus-tufts-edu

The Beazley Archive

Museum of Fine Arts, Boston

The Metropolitan Museum of Art

MoMA, The Museum of Modern Art

The State Hermitage Museum

British Museum

The J. Paul Getty Museum

Louvre Museum Official Website

The Walters Art Museum

Περιοδικό Αρχαιολογία

Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού

Βικιπαίδεια

 

 

αρχική