Είσοδος

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑ

Κλασική Αγγειογραφία


 

Στη σελίδα αυτή γίνεται μια πρώτη παρουσίαση της ελληνικής αγγειογραφίας.

 

Περίοδοι

 

Η κλασική αγγειογραφία αρχίζει με το τέλος των περσικών πολέμων και τελειώνει περίπου το 320 π.Χ.

Η περίοδος αυτή χωρίζεται σε τέσσερις υποπεριόδους:

1. 480 - 450 π.Χ. Πρώιμη κλασική αγγειογραφία

2. 450 - 420 π.Χ. Κλασική αγγειογραφία

3. 420 - 390 π.Χ. Πλούσιος ή Στολισμένος ρυθμός - Ύστερη Κλασική Ι

4. 390 - 320 π.Χ. Κλασική αγγειογραφία - Ύστερη Κλασική ΙΙ

 



Kλασική αγγειογραφία 450-420 π.Χ.

 

Τα γενικά χαρακτηριστικά αυτής της περιόδου, κατά την οποία χτίζεται και διακοσμείται ο Παρθενώνας, είναι τα εξής:

Ο ρυθμός εξέλιξης είναι βραδύτερος απ' ότι στα προηγούμενα εκατό χρόνια.

Ορισμένοι καλλιτέχνες αποδίδουν με επιτυχία τον χώρο και τη σχέση μεταξύ των μορφών, τον όγκο και την κίνηση.

Αυξάνεται η χρήση της τεχνικής του λευκού εδάφους στις ληκύθους.

Οι αξιόλογοι καλλιτέχνες ανταγωνίζονται στην απόδοση των ανατομικών λεπτομερειών, μολονότι προτιμούν να κατοχυρώνονται πίσω από τις τυποποιημένες στάσεις και ομάδες μορφών. Η απόδοση της όψης των κεφαλιών γίνεται κατά τομή.

Σε αρκετές περιπτώσεις παρουσιάζονται φωτοσκιάσεις στα σώματα των μορφών, στις πτυχές των ρούχων κ.α. που δημιουργούν έντονη πλαστικότητα.

Διακρίνονται έντονες επιδράσεις από τα αναθηματικά γλυπτά του Παρθενώνα ή της Αθηνάς Νίκης.

 

Ενδεικτικοί εκπρόσωποι

 

Ο ζωγράφος του Αχιλλέα
Είναι λάτρης του σχεδίου και των μεγάλων μαύρων αγγείων ή των αμφορέων τύπου Νόλας που προβάλλουν καλά τη διακόσμηση με μια ή δύο το πολύ μορφές. Δεν ενδιαφέρεται για περίπλοκες αφηγηματικές σκηνές αλλά ικανοποιείται με σπουδές θεών, Νικών, καταδίωξης, αποχαιρετισμού. Του αρέσει το ατόφιο μαύρο χρώμα κι έτσι σχεδιάζει πολύ μικρές γυναικείες φιγούρες σε ορισμένους κατά τα άλλα ολόμαυρους στάμνους. Όταν διακοσμεί μεγάλους κρατήρες, οι μορφές είναι δεμένες με το έδαφος. Η λιτή ομορφιά του εκφράζεται καλύτερα στις λευκές ληκύθους. Εργάστηκε γύρω στο 470-425 π.Χ.

  1. Αχιλλέας, Vatican City, Museo Gregoriano Etrusco Vaticano, 16571

  2. Οιδίποδας και Σφίγγα, Boston, mfa, 06.2447

  3. Λευκή λήκυθος, Νέα Υόρκη, met, 1989.281.72

  4. Ο Δίας αρπάζοντας μια γυναίκα, Boston, mfa, 01.8077

  5. Νέος και νέα μπροστά σε επιτύμβια στήλη, Boston, mfa, 93.103

  6. Νέος και νέα μπροστά σε επιτύμβια στήλη, Boston, mfa, 93.104

  7. Ο Πηλέας και η Θέτιδα, Martin von Wagner Museum, University of Würzburg, L540

  8. Αποχαιρετισμός πολεμιστή, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 1818

  9. Σκηνή γυναικωνίτη, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 1823

  10. Σκηνή γυναικωνίτη, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 1821

  11. Σκηνή γυναικωνίτη, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 1923

  12. Σκηνή επίσκεψης σε τάφο, Αθήνα, Μουσείο Κανελλοπούλου 725

 

 

Ζωγράφος του Νάνου
Πήρε την ονομασία από τους νάνους που απεικόνισε στα αγγεία του. Ήταν ακόλουθος του Ζωγράφου του Αχιλλέα. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Ατίμωση της Κασσάνδρας, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1873,0820.366/E336

  2. Νέος καταδιώκει νέα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1928,0117.58

  3. Αμφιάραος και Εριφύλη, Βοστόνη, mfa 03.798

  4. Δίας και Νίκη, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G 378

  5. Αμαζονομαχία, Βιέννη, Kunst Historisches Museum IV 731

 

 

Ζωγράφος της Περσεφόνης
Πήρε την ονομασία του από αγγείο στο met με την άνοδο της Περσεφόνης από τον Άδη. Ήταν ακόλουθος του Ζωγράφου του Αχιλλέα. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Η άνοδος της Περσεφόνης από τον Άδη, Νέα Υόρκη, met 28.57.23

  2. Ο Οδυσσέας καταδιώκει την Κίρκη, Νέα Υόρκη, met 41.83

  3. Κάστορας και Πολυδεύκης, Παρίσι, Cabinet des Medailles 388

  4. Ο Ποσειδώνας καταδιώκει την Αμυμώνη, Αγία Πετρούπολη, The State Hermitage Museum ГР-106

  5. Αθλητές, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G 579

  6. Αθλητές, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1856,1226.36/E560

 

 

Ζωγράφος της Φιάλης
Είναι μαθητής του Ζωγράφου του Αχιλλέα. Τα θέματά του ίσως να προέρχονται από μικρούς πίνακες της εποχής του ή αποτελούν πηγαία ερμηνεία των μύθων από τον ίδιο. Διακοσμεί πολύ λίγες λευκές ληκύθους αλλά χρησιμοποιεί την τεχνική αυτή σε δύο καλυκόσχημους κρατήρες. Έχει διακοσμήσει επίσης πολλούς ερυθρόμορφους καλυκόσχημους κρατήρες με δύο σειρές μορφών. Πήρε το όνομά του από μια φιάλη, σχήμα σπάνια διακοσμημένο με εικονιστική παράσταση. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Γυναίκες ψυχαγωγούν άνδρες, (επώνυμο αγγείο), Boston, mfa, 97.371

  2. Υποκριτές που ετοιμάζονται, Boston, mfa, 98.883

  3. Καταδίωξη γυναίκας, Yale University Art Gallery, 1913.134

  4. Ερμής, Διόνυσος, Παποσιληνός, Βατικανό, Museo Gregoriano Etrusco, 16586

 

 

Πολύγνωτος

Στην τεχνοτροπία και στην επιλογή των θεμάτων ακολουθεί τα βήματα του Ζωγράφου των Νιοβιδών. Ασχολείται με τους μεγάλους κρατήρες και είναι ένας από τους πρώτους που ασχολήθηκε με τον κωδωνόσχημο κρατήρα. Εργάστηκε γύρω στο 450-425 π.Χ.

 

  1. Ο Θησέας πιάνει τον ταύρο, Νέα Υόρκη, met, 56.171.48

  2. Κάστορας και Πολυδεύκης, Oxford, Ashmolean Museum, 1916.68

  3. Κώμος, University Museums, University of Mississippi, 1977.3.96

  4. Αθλήτριες που πλένονται, Boston, mfa, 95.21

 

 

Ζωγράφος του Μίδα

Πήρε την ονομασία του από στάμνο στο Βρετανικό Μουσείο που απεικονίζει τον βασιλιά Μίδα. Ανήκει στην ομάδα του Πολύγνωτου. Κυρίως ζωγράφισε στάμνους. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

 

  1. Μίδας, (επώνυμο αγγείο) Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1851,0416.9/E447

  2. Η Ηώ οδηγεί το άρμα της, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1859,0301.5/E449

 

 

Ομάδα του Έκτορος και του Πηλέως

Κατά τον Μπίζλι και οι δύο ζωγράφοι της ομάδας τολμούν και διακοσμούν μακριές ζωφόρους με διαφορετικές γραμμές εδάφους. Μαθήτευσαν κοντά στον Πολύγνωτο.

 

Ζωγράφος του Έκτορος

Πήρε την ονομασία του από αμφορέα στο Μουσείο που απεικονίζει την αναχώρηση του Έκτορα. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Αναχώρηση του Έκτορα, (επώνυμο αγγείο) Βατικανό, Museo Gregoriano Etrusco Vaticano 16570

  2. Αναχώρηση του Τριπτόλεμου, Παρίσι, Cabinet des Medailles 423

  3. Αναχώρηση του Τριπτόλεμου, The Los Angeles County Museum of Art 50.8.23

  4. Φόρβας, Θησέας, Αμαζόνα, Αγία Πετρούπολη, The State Hermitage Museum ГР-4529

  5. Επιστροφή του Ήφαιστου στον Όλυμπο, (κοντά) Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G 421

Ζωγράφος του Πηλέως

Πήρε την ονομασία του από αγγείο που απεικονίζει τους γάμους του Πηλέα με τη Θέτιδα. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Μέλουσα, Τερψιχόρη, Μουσαίος, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1847,0909.7/E271

  2. Συμπόσιο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1843,1103.99/ E453

  3. Οπλίτες και ιππέας, Γυναίκα και έφηβοι, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1867,0508.1141/E273

  4. Οικιακές σκηνές, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 17918

  5. Η Ηώ καταδιώκει τον Κέφαλο, (κοντά) Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G 491

 

 

Ζωγράφος του Coghill
Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Ο Απόλλωνας καταδιώκει γυναίκα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1873,0820.355/E170

 

Ζωγράφος του Curti
Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Διόνυσος, Σάτυροι, Μαινάδες, Harvard University Art Museums 1925.30.40

  2. Διόνυσος, Σάτυροι, Μαινάδες - Θράσσες σκοτώνουν τον Ορφέα, Harvard University Art Museums 1960.343

 

Ζωγράφος του Επιμήδη
Πήρε την ονομασία του από αγγείο στο Βρετανικό Μουσείο που επαινεί κάποιον Επιμήδη ως καλό. Σώζονται λίγα έργα του. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Μάχη του Θησέα με τις Αμαζόνες (επώνυμο αγγείο), Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1836,0224.115/E450

  2. Νίκη Βαλτιμόρη, The Walters Art Museum 48.53

 

Ζωγράφος του Λυκάονος
Είναι από τους πρώτους που χρησιμοποιεί το λευκό χρώμα για την απόδοση του κοριτσίστικου δέρματος. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Θάνατος του Ακταίωνα, Boston, mfa, 00.346

  2. Οδυσσέας - Ελπήνορας, Boston, mfa, 34.79

  3. Νίκη-Οπλίτης, (επώνυμο αγγείο) Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1978,0411.5/E379

  4. Αναχώρηση του Νεοπτόλεμου, Νέα Υόρκη, met 06.1021.116

 

Ζωγράφος του Christie
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτήν την ονομασία από αγγείο στη συλλογή Christie. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Kαταδίωξη της Ωρείθυιας από τον Βορέα, Μουσείο Μπενάκη ΓΕ 31115

  2. Αμαζονομαχία, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1898,0715.1

  3. Γυναίκες στο σπίτι, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1864,1007.112/E188

  4. Επιστροφή του Ήφαιστου στον Όλυμπο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G404

  5. Διόνυσος, Βιέννη, Kunst Historisches Museum IV 782

 

Ζωγράφος της Παντοξένας
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτήν την ονομασία από την Παντοξένα που επαινεί σε κάποια αγγεία. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Η Ηώ καταδιώκει τον Τιθωνό, (επώνυμο αγγείο) Παρίσι, Cabinet des Medailles 846

  2. Πριαπική μορφή του Ερμή, Syracuse, Museo Arch. Regionale Paolo Orsi, 22934

  3. Θρακιώτισσες, Βοστόνη, mfa 10.224

  4. Ο Θησέας σκοτώνει τον Μινώταυρο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1863,0728.249/E509.4

 

Ομάδα του Πολύγνωτου
Στην ομάδα κατατάσσονται μια σειρά αγγειογράφων κοντά στο ύφος του Πολύγνωτου με θέματα κυρίως επικά και της αποδίδονται περισσότερα από 200 αγγεία. Η δράση της ομάδας τοποθετείται γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Παράσταση δαδουχίας, Αρχαιολογικό Μουσείο Ελευσίνας, 1636

  2. Η Σαπφώ ανάμεσα στις φίλες της, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, 1260

  3. Διόνυσος και Σάτυρος, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1873,0820.372/E465

  4. Γυναίκες παίζουν μουσική, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1885,1213.17/E189

  5. Γυναίκες παίζουν μουσική, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1921,0710.2

  6. Θησέας-Ανδρομάχη, Αμαζονομαχία, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1899,0721.5

  7. Ο Περσέας σκοτώνει τη Μέδουσα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1867,0508.1150/E399

  8. Λουτρό γυναικών, Βοστόνη, mfa 95.21

  9. Ο Θησέας σκοτώνει τον ταύρο του Μαραθώνα, Νέα Υόρκη, met 56.171.48

  10. Διόνυσος και Σάτυροι, Νέα Υόρκη, met 56.171.52

  11. Αμαζονομαχία, Νέα Υόρκη, met 38.11.4a, b

  12. Λουτρό αθλητών, Νέα Υόρκη, met 12.229.11

 

Ζωγράφος του Κλεοφώντος

Μαθητής του Πολύγνωτου. Σύμφωνα με τον Beazley οι μορφές του είναι πλήρεις και σαρκώδεις, το ένδυμα ανάλαφρο και κυματιστό και στα καλύτερα έργα του «μια απλότητα και ευρύτητα, που ταιριάζει με τη σοβαρή ομορφιά των προσώπων, δίνει πνοή μεγαλείου». Διακοσμεί αγγεία μεγάλων σχημάτων. Τα πιο χαρακτηριστικά από τα θέματά του είναι ο κώμος ανδρών και νέων που χορεύουν ελεύθερα και ήσυχα. Εργάστηκε γύρω στο 420-390 π.Χ.

  1. Σκηνή από θυσία, Boston, mfa, 95.25

  2. Η επιστροφή του Ήφαιστου, Toledo Museum of Art, 1982.88

  3. Αναχώρηση πολεμιστή, Βοστόνη, mfa 03.793

  4. Αναχώρηση πολεμιστή, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1856,1226.45/E392

  5. Αναχώρηση πολεμιστή, Αγία Πετρούπολη, The State Hermitage Museum ГР-3618

 

Ζωγράφος του Δίνου

Είναι από τους τελευταίους που ανήκουν σ' αυτήν την περίοδο. Απεικονίζει μεγαλειώδεις συνθέσεις σε πολλά επίπεδα. Πρόκειται για διονυσιακές ομάδες ή αφηγηματικές σκηνές. Οι μορφές του ορισμένες φορές παρουσιάζουν ομοιότητες με τις μορφές από το γλυπτό διάκοσμο του ναού της Αθηνάς Νίκης στην Ακρόπολη της Αθήνας. Η τεχνοτροπία του προσεγγίζει την ανθηρότητα της γενιάς που ακολουθεί. Χρησιμοποιεί απλόχερα το λευκό χρώμα. Εργάστηκε γύρω στο 440-400 π.Χ.

  1. Η Δανάη υποδέχεται τον Δία

  2. Αθλητές που γυμνάζονται, Boston, mfa, 96.720

  3. Οι άθλοι του Θησέα, Oxford, Ashmolean Museum, 1937.983

  4. Η στάμνος των Μαινάδων, Νάπολη, Museo Archeologico Nazionale, H2419

 

Ζωγράφος της Νέκυιας

Ονομάστηκε έτσι από το επώνυμο αγγείο του. Απεικονίζει εξαιρετικά ασυνήθιστες σκηνές, όπως του Κάτω Κόσμου, ή σκηνές Κενταυρομαχίας. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Ο Ηρακλής στον Κάτω Κόσμο, Νέα Υόρκη, met, 08.258.21

 

Ζωγράφος της Κενταυρομαχίας του Λούβρου

Ονομάστηκε έτσι από αγγείο με Κενταυρομαχία που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου. Ζωγράφισε ποικιλία θεμάτων κυρίως όμως μυθολογικά και διονυσιακά. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Κενταυρομαχία, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G 367

  2. Ιππέας, νέα, άντρας, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G 361

  3. Σκηνή γυναικωνίτη, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου CA 587

  4. Η Ηώ καταδιώκει τον Τιθωνό, Αθλητές, Νέα Υόρκη, met 06.1021.173

  5. Θράκες, Έφηβοι, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1836,0224.227/E481

 

Ζωγράφος της Νάπολης

Ονομάστηκε έτσι από κιονωτό κρατήρα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης. Ζωγράφισε ποικιλία σχημάτων. Εργάστηκε γύρω στο 440-420 π.Χ.

  1. Μάθημα ιππασίας, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1836,0224.192/E485

  2. Σκηνή γυναικωνίτη-ετοιμασία της νύφης, Νέα Υόρκη, met 06.1021.298

 

Ζωγράφος του Λονδίνου 1923

Εργάστηκε γύρω στο 440-420 π.Χ.

  1. Σκηνή γάμου, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1836,0224.192/E485

  2. Σκηνή γυναικωνίτη, ετοιμασία της νύφης, Νέα Υόρκη, met 06.1021.299

 

Ζωγράφος του Ορφέα

Εργάστηκε γύρω στο 440-420 π.Χ.

  1. Ο Ορφέας παίζοντας λύρα, Berlin, Antikensammlung, Schloss Charlottenburg, 3172

 

Ζωγράφος της Ναυσικάς

Ονομάστηκε έτσι από το επώνυμο αγγείο του. Απεικονίζει εξαιρετικά ασυνήθιστες σκηνές, όπως του Κάτω Κόσμου, ή σκηνές Κενταυρομαχίας. Εργάστηκε γύρω στο 475-450 π.Χ.

  1. Οδυσσέας και Ναυσικά, Munich, Antikensammlungen, 2322

  2. Ο Ηρακλής στραγγαλίζει τα φίδια, Νέα Υόρκη, met, 25.28

  3. Ο Φινέας με τους γιους του Βορέα, Boston, mfa, 1979.40

 

 

Ζωγράφος του Ορέστη

Πήρε την ονομασία του από αγγείο στο Βρετανικό Μουσείο με τον Ορέστη στους Δελφούς. Εργάστηκε γύρω στο 450-440 π.Χ.

  1. Ο Ορέστης στους Δελφούς, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1923,1016.1

  2. Αναχώρηση πολεμιστή, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1867,0508.1127/E478

  3. Διόνυσος και Αριάδνη, (κοντά) Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1867,0508.1140/E184

 

Ζωγράφος της Tarquinia 707

Εργάστηκε γύρω στο 450-440 π.Χ.

  1. Η γέννηση της Αθηνάς, Παρίσι, Cabinet des Medailles 444

  2. Ο Ορφέας παίζοντας λύρα, Portland, Art Museum, 36.137

  3. Λουτρό γυναικών, Βιέννη, Kunst Historisches Museum 2166

 

Ζωγράφος του Ηφαίστου

Πήρε την ονομασία του από αγγείο με την επιστροφή του Ήφαιστου. Ανήκει στους ύστερους μανιεριστές. Διακόσμησε μεγάλα αγγεία, κυρίως κρατήρες. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Ο Έρωτας κυνηγά νέα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1863,0127.1/E360

  2. Θάνατος της Πρόκριδος, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1772,0320.36.+/E477

  3. Βουζύγης-Όργωμα, Harvard University Art Museums 1960.345

 

 

Ζωγράφος του Duomo

Πήρε την ονομασία του από αγγείο που βρέθηκε στο Duomo του Ακράγαντα. Συγκαταλέγεται στου ύστερους Μανιεριστές. Εργάστηκε γύρω στο 450-440 π.Χ.

  1. Μουσική σκηνή, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1864,1007.114/E191

  2. Επιστροφή πολεμιστή, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1863,0728.436/E476

 

Ζωγράφος του Μονάχου 2335

Ονομάστηκε έτσι από ένα μικρό αμφορέα με λαιμό στο Μουσείο του Μονάχου. Ζωγράφισε πληθώρα αγγείων τόσο ερυθρόμορφα όσο και λευκού εδάφους. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1928,0213.2

  2. Νέος κυνηγά νέα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1772,0320.733/E332

  3. Διόνυσος και Μαινάδα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1856,1226.35/E340

  4. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 99.13.3

  5. Χαρώνεια σκηνή, Νέα Υόρκη, met 09.221.44

  6. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 34.32.2

  7. Διόνυσος, Σάτυρος και Μαινάδα, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G486

 

 

Ζωγράφος του Λουτρού

Ονομάστηκε έτσι από πολλές μικρές υδρίες που διακόσμησε με λουόμενες γυναίκες. Διακόσμησε επίσης πολλά αγγεία σχετικά με τη ζωή των γυναικών ή αγγεία που χρησίμευαν στο γάμο, όπως γαμικούς λέβητες. Θεωρείται καλός σχεδιαστής. Αποδίδει με πυκνές κυματιστές γραμμές τα γυναικεία ενδύματα και είναι από τους πρωτοπόρους του πλούσιου ρυθμού που ακολουθεί, αφού σε πολλές περιπτώσεις οι γραμμές του διασπώνται σε καμπύλες. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Γαμήλιες τελετές, Νέα Υόρκη, met, 07.286.35a, b

  2. Η αρπαγή της ωραίας Ελένης, Νέα Υόρκη, met, 1971.258.3

  3. Νύφη, Νέα Υόρκη, met, 22.139.25

  4. Αιώρα, Berlin, Antikenmuseen, F2394

 

 

Ζωγράφος του Hasselmann

Ο Μπίζλι του έδωσε αυτήν την ονομασία από το όνομα προηγούμενου κατόχου ενός κανθάρου του. Σχετίζεται με τον Ζωγράφο του Λουτρού. Εργάστηκε γύρω στο 440-430 π.Χ.

  1. Ο Έρωτας καταδιώκει νέο, Λονδίνο, 1836,0224.83/E397

  2. Τελετή με φαλλούς, Λονδίνο, 1865,1118.49/E819

  3. Σκηνή γυναικωνίτη, Λονδίνο, 1867,0508.1036/E210

  4. Άντρας στερώνει ερμαϊκή στήλη, Βοστόνη, mfa 13.100

 

Ζωγράφος του Klugmann

Ο Μπίζλι του έδωσε αυτήν την ονομασία από το όνομα κατόχου μιας ληκύθου του. Σχετίζεται με τον Ζωγράφο του Λουτρού και ζωγράφισε κυρίως ερυθρόμορφες ληκύθους. Εργάστηκε γύρω στο 440-430 π.Χ.

  1. Άρτεμη, Λονδίνο, 1863,0728.439/E598

  2. Κέφαλος, Λονδίνο, 1863,0728.11/E603

  3. Αμαζόνα με σφενδόνη, Νέα Υόρκη, met 10.210.11

 

Ζωγράφος του Ξενότιμου

Ο Μπίζλι του έδωσε αυτήν την ονομασία από το όνομα του κεραμέα. Εργάστηκε γύρω στο 440-430 π.Χ.

  1. Η γέννηση της Ελένης, Βοστόνη, mfa 99.539

 

Ζωγράφος του Ευπόλιδος

Ονομάστηκε έτσι από επιγραφή πάνω από ένα Σάτυρο σ' ένα από τα έργα του. Σχετίζεται με τον Ζωγράφο της Villa Giulia. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Θυσία στον Διόνυσο Δενδρίτη, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1843,1103.32/E452

  2. Γυναίκες με ιμάτια, Mount Holyoke College Art Museum MH 1913.1.B.SII

 

Ζωγράφος του Barclay

Πήρε την ονομασία του από πρώην ιδιοκτήτη ενός από τα έργα του. Το έργο του προσδιορίζεται χρονικά ανάμεσα στα 440-430 π.Χ.

  1. Άντληση κρασιού, Νέα Υόρκη, met 21.88.3

  2. Αναχώρηση οπλίτη με Ερμή, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G429

  3. Ο Βελλερεφόντης σκοτώνει τη Χίμαιρα, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G429

  4. Αναχώρηση πολεμιστή, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου A 488

  5. Απόλωνας, Άρτεμη, Ερμής, Βιέννη, Kunst Historisches Museum IV 3733

 

 

Ζωγράφος του Mannheim

Πήρε την ονομασία του από αγγείο στο Mannheim. Θεωρείται ως καλλιτέχνης με κομψό σχέδιο και ιδιαίτερα λεπτό. Ζωγράφισε κυρίως οινοχόες με ολιγοπρόσωπες συνθέσεις και πολλά φυτικά κοσμήματα γύρω από τη λαβή. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Πολεμιστής και ηνίοχος, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1873,0820.362/E555

  2. Πολυνείκης και Εριφύλη, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G442

 

 

Ζωγράφος του Shuvalov

Το όνομα δόθηκε από τον John Beazley με αφορμή έναν αμφορέα που είχε αποκτήσει το 18ο αιώνα ο συλλέκτης Ιβάν Ivanovich Shuvalov. Οι ζωηρές μικρές μορφές του Ζωγράφου του Shuvalov, με το έντονο βλέμμα, είναι από τις πιο ευχάριστες. Απεικονίζει τη ζωή των γυναικών, θέμα ιδιαίτερα αγαπητό κι από άλλους αγγειογράφους. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Ερωτική σκηνή, Berlin, Antikenmuseen, F 2414

  2. Δυο γυναίκες, Νέα Υόρκη, met, 41.162.89

  3. Δυο νέοι

  4. Νέα και Έρωτας, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου, CA1588

  5. Απόλλωνας, The Los Angeles County Museum of Art, AC1992.152.20

 

Ομάδα της Αλεξάνδρας

Το όνομα δόθηκε από τον John Beazley από την απεικόνιση της Αμαζόνας Αλεξάνδρας σε αγγείο του Βρετανικού Μουσείου Ήταν ακόλουθος του Ζωγράφου του Shuvalov. Η παραγωγή της Ομάδας τοποθετείται γύρω στο 430-420 π.Χ.

  1. Αμαζονομαχία, Θησέας-Ανδρομάχη, Φόρβας-Αλεξάνδρα, (επώνυμο αγγείο) Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1864,1007.78/E157

  2. Απόλλωνας, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1894,0718.7/E516

 

Ομάδα του Χορού του Περσέα

Το όνομα δόθηκε από τον John Beazley από την απεικόνιση του Περσέα ως χορευτή σε παράσταση αγγείου στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Ήταν ακόλουθος του Ζωγράφου του Shuvalov. Η παραγωγή της Ομάδας τοποθετείται γύρω στο 430-420 π.Χ.

  1. Άντρας και νέος με άλογο, Providence, Rhode Island School of Design 25.090

 

Ζωγράφος της Ερέτριας

Ονομάστηκε έτσι από τον τόπο εύρεσης του πιο γνωστού επίνητρου που έχει σωθεί από την αρχαιότητα. Έχει διακοσμήσει κυρίως αγγεία μικρού σχήματος. Οι μορφές του είναι σχεδιασμένες με σωστή και καθαρή γραμμή και παρουσιάζουν ποικιλία στάσεων, κινήσεων και εκφράσεων, χωρίς επιτήδευση. Έχει επηρεαστεί από τη μεγάλη ζωγραφική. Εργάστηκε γύρω στο 440-410 π.Χ.

 

  1. Επίνητρο, Αρπαγή της Θέτιδας από τον Πηλέα, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Α 01629

  2. Έρως, Boston, mfa, 00.355

  3. Θρήνος του Αχιλλέα, Νέα Υόρκη, met, 31.11.13

  4. Αμαζονομαχία με το Θησέα, Boston, mfa, 95.48

 

 

Ζωγράφος του Κόδρου

Ονομάστηκε έτσι από παράσταστη σε αγγείο του του μυθικού βασιλιά της Κόδρου. Ζωγράφισε κυρίως κύλικες και άντλησε τα θέματά του πρωτίστως από την αθηναϊκή μυθολογία. Δευτερευόντως ζωγράφισε και αθλητές. Είναι προσεκτικός στην απόδοση της ανατομίας και της στάσης των αθλητών. Η παραγωγή του τοποθετείται γύρω στο 430-420 π.Χ.

  1. Καθαριότητα αθλητών, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1869,0205.3/E83

  2. Παλαιστές και παιδοτρίβης, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1836,0224.196/E94

  3. Πλούτων-Περσεφόνη, Συμπόσιο θεών, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1847,0909.6/E82

  4. Οι άθλοι του Θησέα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1850,0302.3/E84

  5. Ατίμωση Κασσάνδρας, Αναχώρηση πολεμιστών, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G458

  6. Γέννηση του Εριχθόνιου, Βερολίνο, Antikenmuseen F2537

  7. Θέμις και Αιγέας, Βερολίνο, Antikenmuseen F2538

  8. Αθηνά και Μαρσύας, Βερολίνο, Antikenmuseen F2418

 

 

Ζωγράφος του Marlay

Ονομάστηκε έτσι από προηγούμενο κάτοχο ενός κρατήρα που σήμερα βρίσκεται στο Κέμπριτζ. Ζωγράφισε κυρίως κύλικες με συμποσιακά θέματα αλλά και μεγαλύτερα αγγεία. Διακόσμησε το εξωτερικό αρκετών κυλίκων με «υφαντικά» σχέδια. Η παραγωγή του τοποθετείται γύρω στο 440-430 π.Χ.

  1. Άνδρας σκοτώνει γυναίκα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1836,0224.139/E120

  2. Γαμήλια πομπή, Ήλιος-Νυξ-Σελήνη, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1920,1221.1

  3. Οδυσσέας-Ναυσικά, Οιδίποδας-Σφίγγα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1867,0508.1132/E156

  4. Συμπόσιο, The Los Angeles County Museum of Art 50.8.32

  5. Γυναίκα και νέος, The Los Angeles County Museum of Art 50.8.33

  6. Συμπόσιο, Νέα Υόρκη, met 41.162.137

  7. Ιππείς, Νέοι, Νέα Υόρκη, met 07.286.65

  8. Δαναϊδες, Νέα Υόρκη, met 1972.118.147a, b

 

 

Ζωγράφος του Πώματος

Ονομάστηκε έτσι από πώμα πυξίδας στο Βρετανικό Μουσείο. Όπως και ο Ζωγράφος του Marlay διακόσμησε το εξωτερικό αρκετών κυλίκων με «υφαντικά» σχέδια. Η παραγωγή του τοποθετείται γύρω στο 440-430 π.Χ.

  1. Άνδρας και γυναίκα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1917,0726.1

  2. Άνδρας και γυναίκα, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1917,0726.2

 

Ζωγράφος του Βερολίνου 2536

Ονομάστηκε έτσι κύλικα από στο Βερολίνο. Η παραγωγή του τοποθετείται γύρω στο 440-430 π.Χ.

  1. Αναχώρηση πολεμιστή, Βερολίνο, Antikenmuseen F2536

 

Ζωγράφος του Λονδίνου Ε105

Ο Μπίζλι τον ονόμασε έτσι από κύλικα στο Βρετανικό Μουσείο. Η παραγωγή του τοποθετείται γύρω στο 440-430 π.Χ.

  1. Ο Θησέας και ο ταύρος του Μαραθώνα, (επώνυμο αγγείο) Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1847,0806.43/ E105

  2. Άθλοι του Ηρακλή, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1836,0224.104/E104

  3. Κενταυρομαχία, Θησέας και Κένταυρος, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G 621

 

Ζωγράφος της Πηνελόπης

Το όνομα που του αποδίδεται σχετίζεται με το επώνυμο αγγείο του στο οποίο απεικονίζει την Πηνελόπη να υφαίνει. Ο John Boardman τον χαρακτηρίζει σωβινιστή, επειδή ζωγραφίζει σκηνές από την αθηναϊκή λατρεία και μυθολογία. Ασχολήθηκε σχεδόν αποκλειστικά με τους σκύφους. Οι παραστάσεις του οριοθετούνται σε περιορισμένους χώρους, όπως των μετοπών, και είναι επηρεασμένος από τη γλυπτική της εποχής του, δίνοντας στις μορφές του μια αίσθηση αξιοπρέπειας ακόμη και σε σκηνές ιδιαίτερης έντασης. Ασχολήθηκε κυρίως με μυθολογικά θέματα. Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Η Πηνελόπη και ο Τηλέμαχος, Νίπτρα (επώνυμο αγγείο) Chiusi, Museo Archeologico Nazionale, 1831

  2. Ο Οδυσσέας σκοτώνει τους μνηστήρες, Berlin, Antikenmuseen, F 2588

  3. Αιώρα με Σάτυρο και νέα, Berlin, Antikenmuseen, F 2589

  4. Γυναίκα, Oxford, Ashmolean Museum AN1934.339

  5. Παλαιστές και Νίκη, Oxford, Ashmolean Museum AN1890.35.a

  6. Αθηνά και Γίγαντες οικοδομούν την Ακρόπολη, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου G372

 

Ζωγράφος του Εριχθόνιου

Ο Μπίζλι του έδωσε αυτό το όνομα από παράσταση του Εριχθόνιου σε αγγείο στο Βρετανικό Μουσείο. Η παραγωγή του τοποθετείται γύρω στο 450 π.Χ.

  1. Αθηνά και Εριχθόνιος, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1864,1007.125/E372

 

Ζωγράφος της Καμήλας του Wurzburg
Εργάστηκε γύρω στο 450-420 π.Χ.

  1. Νέος σε καμήλα, Wurzburg, Universitat, Martin von Wagner Museum, H4803

 

Ζωγράφος του Bosanquet
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτό το όνομα από τον Bosanquet που πρώτος αντιλήφτηκε ότι τρία αγγεία ήταν έργο του ίδιου καλλιτέχνη. Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση ληκύθων λευκού εδάφους. Ήταν ιδιαίτερα καλός στο σχέδιο.Εργάστηκε γύρω στο 450-440 π.Χ.

  1. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1905,0710.10

  2. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 23.160.38

  3. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 23.160.39

  4. Επίσκεψη σε τάφο, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 1935

 

Ζωγράφος του Θανάτου
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτό το όνομα ακολουθώντας την πρόταση του Buschor που τον ονόμασε έτσι από αγγείο του Βρετανικού Μουσείου που απεικονίζει τον Ύπνο και τον Θάνατο. Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση ληκύθων λευκού εδάφους. Εργάστηκε γύρω στο 435-425 π.Χ.

  1. Ο Ύπνος και ο Θάνατος μεταφέρουν τη σορό πολεμιστή, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1876,0328.1/D58

  2. Κυνήγι λαγού, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1876,0328.2/D60

  3. Δύο γυναίκες, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1894,0718.5/D57

  4. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1876,0328.4/26.67

  5. Επίσκεψη σε τάφο, Βοστόνη, mfa 09.69

  6. Επίσκεψη σε τάφο, Βοστόνη, mfa 00.359

  7. Επίσκεψη σε τάφο, Βοστόνη, mfa 96.721

  8. Οικιακή σκηνή, Βοστόνη, mfa 09.70

  9. Επίσκεψη σε τάφο, Βοστόνη, mfa 01.8080

  10. Επίσκεψη σε τάφο, Βοστόνη, mfa 94.127

  11. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου CA2963

  12. Πέρσες, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου CA 2980

 

Ζωγράφος των Τετραγώνων
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτό το όνομα ακολουθώντα την πρόταση του Buschor που τον ονόμασε έτσι από τη συχνή χρήση τετραγώνων στους μαιάνδρους. Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση ληκύθων λευκού εδάφους με νεκρικές σκηνές εικονίζοντας γυναίκες, νέους, πολεμιστές και Χαρώνειες σκηνές. Εργάστηκε γύρω στο 430-400 π.Χ.

  1. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 06.1021.130

  2. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 06.1021.133

  3. Πρόθεση νεκρού, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου L 88 (MNB 1147)

  4. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου L 86 (MNB 804)

  5. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου L 96 (MNB 1146)

  6. Πρόθεση νεκρού, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου L 87 (MNB 521)

 

Ζωγράφος του Πτηνού
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτό το όνομα ακολουθώντας την πρόταση του Buschor που τον ονόμασε έτσι. Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση ληκύθων λευκού εδάφους με νεκρικές σκηνές εικονίζοντας γυναίκες, νέους, πολεμιστές και Χαρώνειες σκηνές. Εργάστηκε γύρω στο 430-420 π.Χ.

  1. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1884,0223.3/D66

  2. Επίσκεψη σε τάφο, Harvard University Art Museums 1925.30.54

 

Ζωγράφος της Γυναίκας
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτό το όνομα, ακολουθώντας την πρόταση του Buschor που τον ονόμασε έτσι από τις ωραίες γυναίκες με τις οποίες διακοσμεί τα αγγεία του. Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση ληκύθων λευκού εδάφους με νεκρικές σκηνές εικονίζοντας γυναίκες, νέους, πολεμιστές και Χαρώνειες σκηνές. Εργάστηκε γύρω στο 420-390 π.Χ.

  1. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1928,0213.2

  2. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1843,0111.1/D70

  3. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου L 109 (MNB 615)

  4. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου L 103 (MNB 614)

  5. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 06.1169

 

Ζωγράφος των Καλάμων
Ο Μπίζλι του έδωσε αυτό το όνομα, ακολουθώντας την πρόταση του Buschor που τον ονόμασε έτσι από τα καλάμια της Στυγός που ζωγράφισε σε κάποια αγγεία του. Ανήκει στην Ομάδα R (από τη λέξη reed που σημαίνει καλάμι). Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση μικρών ληκύθων λευκού εδάφους με νεκρικές σκηνές εικονίζοντας γυναίκες, νέους, πολεμιστές και Χαρώνειες σκηνές. Εργάστηκε γύρω στο 420-400 π.Χ.

  1. Χαρώνεια σκηνή, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 1759

  2. Χαρώνεια σκηνή, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 2028

  3. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1873,0820.302/D77

  4. Χαρώνεια σκηνή, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1874,1110.4/D61

  5. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1863,0728.6/D63

  6. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου L 104 MNB616

  7. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου MNE 1328

 

Ομάδα R
Ο Μπίζλι της έδωσε αυτό το όνομα, ακολουθώντας την πρόταση του Buschor από τη λέξη reed που σημαίνει καλάμι. Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση μικρών ληκύθων λευκού εδάφους με νεκρικές σκηνές εικονίζοντας γυναίκες, νέους, πολεμιστές και Χαρώνειες σκηνές. Εργάστηκε γύρω στο 420-400 π.Χ.

  1. Επίσκεψη σε τάφο, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 1816

  2. Επίσκεψη σε τάφο, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 1817

  3. Επίσκεψη σε τάφο, Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο 1852,0302.1/D71

  4. Επίσκεψη σε τάφο, Νέα Υόρκη, met 07.286.45

  5. Επίσκεψη σε τάφο, Βιέννη, Kunst Historisches Museum IV 143

  6. Επίσκεψη σε τάφο, Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου CA537

 



Βιβλιογραφία

 

Μιχάλης Τιβέριος, Ελληνική Τέχνη, Αρχαία Αγγεία, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα, 1996

John Boardman, Αθηναϊκά Ερυθρόμορφα Αγγεία - Κλασική Περίοδος, Ινστιτούτο του Βιβλίου - Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα, 1995

Προσεκτικές Ματιές στα Ελληνικά Αγγεία, επιμέλεια Tom Rasmussen & Nigel Spivey, εκδ. Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα, 1997

Pierre Grimal, Λεξικό της Ελληνικής και Ρωμαϊκής Μυθολογίας,  University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 1991

L. D. Caskey, J. D. Beazley, Attic Vase Paintings in the Museum of Fine Arts, Boston

Diana Buitron-Oliver, Attic Vase Painting in New England Collections

Perseus-tufts-edu

The Beazley Archive

Museum of Fine Arts, Boston

The Metropolitan Museum of Art

MoMA, The Museum of Modern Art

The State Hermitage Museum

British Museum

The J. Paul Getty Museum

Louvre Museum Official Website

The Walters Art Museum

Βερολίνο, Antikensammlung der Staatlichen Museen

Περιοδικό Αρχαιολογία

Βικιπαίδεια