συν-e-μάθηση


Αρχική σελίδα
Συνεργατικά σκαλιά γνώσεων
Αρχαία Ελληνικά Α΄γυμνασίου
Αρχαίες φράσεις σήμερα
Ομιλείτε την ελληνικήν, όχι όμως στα ελληνικά...
Φωνήεντα και τα σύμφωνα
Τα μέρη του λόγου: αρχ.-νέα
Κλίση άρθρου
Τα πνεύματα και ο τονισμός
νεοελληνική δοτική
Β΄ κλίση ουσιαστικών
Α΄ κλίση ουσιαστικών
Σύγκριση Α΄ και Β΄ κλίσης
Δευτερόκλιτα επίθετα
ΤΟ αντωνυμιακό τανγκό
Η δεικτική αντωνυμία
Οριστική ΕΝΣ-ΜΕΛ ε.φ.
Ενεστώτας του εἰμί
Παρατατικός του εἰμί
Παρατατικός-Αόριστος, Οριστική ε.φ.
Παρακείμ.-Υπερσυντ, Οριστική ε.φ.
Απαρέμφατο, ε.φ.
Τα επαγγέλματα των Αρχαίων
Αληθής ιστορία;
Το ελάφι του Αίσωπου
Εισαγωγή στη σύνταξη
Σύνταξη: υποκείμενο-κατηγόρημα
Σύνταξη: Βασικοί όροι : Υρ - Αρ - Κυρ
Σύνταξη: βασικοί όροι-ασκήσεις
Σύνταξη: βασικοί όροι-παρουσίαση
Είδη προτάσεων
Επανάληψη ΑΕ Γλώσσα Α Γυμνασίου
Αρχαία Ελληνικά Β΄γυμνασίου
...το αγαπημένο μας λύω...
Υποτακτική ε.φ. Θεωρία -ασκήσεις
Σχηματισμός υποτακτ. -παρατηρήσεις
Προστακτική ε.φ. θεωρία - ασκήσεις
Ασκήσεις εγκλίσεων ε.φ.
Ερωτηματική – Αόριστη αντωνυμία
Αναφορικές αντωνυμίες
..και το λύομαι
Οριστική μέσης φωνής
Προφορική άσκηση οριστικής μέσης φωνής
Υποτακτική μ.φ. Θεωρία -ασκήσεις
Προστακτική μ.φ. θεωρία - ασκήσεις
Προφορικές ασκ. υποτακτ.-προστακτ.μ.φ.
...και το ΕΙΜΙ
Κλίση μετοχών ε.φ.
Κλίση μετοχών μ.φ.
Η Σύνταξη χωρίς φόβο και με πολύ πάθος
Το αντικείμενο του ρήματος
Το απαρέμφατο
Μετοχές-σύνταξη
Επιρρηματικές μετοχές
Η Γ΄κλίση - γενικά
Αφωνόληκτα
Ουσιαστικά της γ΄κλίσης σε -ων και -ας
Ουδέτερα σιγμόληκτα σε -ος,-ους
Φωνηεντόληκτα σε -ις, -υς, -υ
Φωνηεντόληκτα καταληκτικά μονόθεμα σε -εὺς
Τα συγκοπτόμενα
Ενρινόληκτα- Υγρόληκτα
Επίθετα γ΄ κλίσης σε -ης -και -ων
Επίθετα γ΄κλίσης σε -ύς, -εῖα, -ύ
Επίθετα γ ΄κλ. : πολύς - μέγας
Επανάληψη ΑΕ Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου
Αρχαία Ελληνικά Γ΄γυμνασίου
Ευκτική ε.φ.
Ευκτική μ.φ.
Παραθετικά επιθέτων-επιρρημάτων
Αόριστος β΄
Θέση του τόνου στα σύνθετα ρήματα της α.ε.
Κλίση: ἡ γυνή, ὁ/ἡ παῖς
Κλίση: αὐτός, αὐτή, αὐτό
Παθητικοί χρόνοι
Ποιητικό αίτιο και παθητική σύνταξη
Σύνδεση προτάσεων ή όρων προτάσεων
Η σύνταξη συνοπτικά: ρήμα, απαρέμφ.,μετοχή
Τα είδη του μορίου ἄν
Οι δευτερεύουσες προτάσεις
Δευτερεύουσες ονοματικές
Ειδικές
Ενδοιαστικές
Πλάγιες ερωτηματικές
Αναφορικές
Δευτερεύουσες επιρρηματικές
Αιτιολογικές
Τελικές
Συμπερασμ./αποτελεσματικές
Εναντιωματικές-Παραχωρητικές
Υποθετικές
Χρονικές
Αναφορικές
Επανάληψη ΑΕ Γλώσσα Γ Γυμνασίου
Αρχαία από μετάφραση
Όροι Οδύσσειας
Οδύσσεια-Εισαγωγή - η ιστορία
Ιλιάδα - Εισαγωγή
Παίζοντας με την Οδύσσεια και την Ιλιάδα
Ελένη - Εισαγωγή
Η εποχή - το έργο - η ομορφιά
Τρωικός και Πελοποννησιακός πόλεμος
Ελένη - escape room κ.ά. πολλά
Μία Αριάδνη γεμάτη μύθους
Νέα Ελλ. Α΄
Ανάλυση κειμένων: πεδία διερεύνησης
Ο δρόμος για τον παράδεισο...
Τα πράγματα στρώνουν περισσότερο
Το πιο γλυκό ψωμί
Τα κόκκινα λουστρίνια
Ο Βάνκας
Ο παππούς και το εγγονάκι
Μανιτάρια στην πόλη
Η ζωή στη Σύμη
Η Νέα Παιδαγωγική
Η Λεώνη μας
Γλωσσικές επαναλήψεις
Είδη προτάσεων
Δομή πρότασης
Οι Όροι της πρότασης - παίζοντας
Δομή της παραγράφου
τουβλάκια...συνοχής
Περιγραφή -αφήγηση-επιχειρ.
Παραγωγή, σύνθεση, Οικογ. λέξεων
Το ρήμα
Προσδιορισμοί νεοελληνιστί
Παράθεση ή επεξήγηση;
Επιθετικός ή κατηγορηματικός προσδιορισμός;
Το άρθρο
Κλίση ουσιαστικών
Κλίση επιθέτων
Τα πολύπαθα σημεία στίξης
Ασκήσεις ορθογραφίας
Το δύστυχο πολύ...
Το ταλαίπωρο τελικό -ν
το πολύπαθο ως
λέξεις με δύο -ρρ-
Επανάληψη...ποικιλοτρόπως
Νέα Β΄Γυμνασίου
Και πάλι στο σχολείο
Να ΄σαι καλά δάσκαλε
Άννα Φρανκ
Για τον όρο μετανάστες
Ο Άλλος στη λογοτεχνία
Ξενιτεμένο μου πουλί
Κάσπαρ Χάουζερ
Η Ιουλία...
Θερμοπύλες
Η Κωνσταντίνα...
Ο μικρός πρίγκιπας
Ο λύκος
Η εσχάτη των ποινών
επίθετα κληροδοτημένα...
Οι αντωνυμίες
Αποθετικά ρήματα
Η περίληψη
Το υποκείμενο του ρήματος
Μονόπτωτα /δίπτωτα ρήματα
Οι εγκλίσεις και η σημασία τους
Οι χρόνοι του ρήματος
Χρονική βαθμίδα - έγκλιση : εξάσκηση
Οι μετοχές
Τα συνθετικά και τα είδη των συνθέτων
Αχώριστα μόρια
Οικογένειες λέξεων
Διαθέσεις, Ενεργ.-παθ. σύνταξη
Μετατροπή ενεργ. σε παθ. και αντίστροφα
Βαθμοί επιθέτου
Η σύγκριση
Επιρρηματικοί προσδιορισμοί
Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου
«Φιλία: ένας ανεκτίμητος θησαυρός»
Εργασία - Επάγγελμα
Σχολείο στον χρόνο
Επανάληψη ΝΕ. Γλώσσα, Β΄
Νέα Γ΄ γυμνασίου
Τρόποι σύνδεσης προτάσεων
Ασκήσεις σύνδεσης προτάσεων
Δευτερεύουσες προτάσεις
Ειδικές, βουλητικές, ενδοιαστικές
Ευθύς και πλάγιος λόγος
Ερωτηματικές προτάσεις
Αναφορικές προτάσεις
Τελικές και αιτιολογικές
Χρονικές και υποθετικές
Αποτελεσματικές και εναντιωματικές
Επιρρηματικές-ονοματικές: ασκήσεις
Συνώνυμα-Αντώνυμα
Ομώνυμες/ομόηχες,-παρώνυμες λέξεις
Υπώνυμα
Γλωσσικά ολισθήματα
Σχήματα λόγου
λάθος γένος
Του γιοφυριού της Άρτας
Ερωτόκριτος
Θούριος
Ε. Μαρτινέγκου, Αυτοβιογραφία
Ελεύθεροι πολιορκημένοι
Όσο μπορείς
Πρώτες ενθυμήσεις
Ζορμπάς
Στο παιδί μου
Η μεταμφίεση
Ζητείται ελπίς
Επανάληψη Γλ. Γ΄
Ιστορία Α΄
Ιστορία Β΄
Ιστορία Γ΄
Ενότητα 1
Ενότητα 2
Ενότητες 3 - 4
Ενότητα 5
Ενότητα 7
Ενότητα 8
Ενότητα 9
Ενότητα 10
Ενότητα 12
Ενότητα 13
Ενότητα 17
Ενότητα 18
Ενότητα 19
Ενότητα 20
Ενότητα 21
Ενότητα 22
Ενότητα 23
Ενότητα 27
Ενότητα 28
Ενότητα 29
Ενότητα 30
Ενότητα 31
Ενότητα 32
Ενότητα 33
Ενότητα 36
Ενότητα 38
Ενότητα 39
Ενότητα 40
Ενότητα 41
Ενότητα 42
Ενότητα 43
Ενότητα 44
Ενότητα 46
Ενότητα 47
Ενότητα 54
 

Επίθετα γ΄ κλίσης σε -ης -ης -ες και -ων -ων-ον:


Το βιβλίο της Β ανά χείρας, σελ.49

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2234/Archaia-Elliniki-Glossa_B-Gymnasiou_html-empl/index06.html



 Τα επίθετα που λήγουν σε -ης -ης -ες είναι δικατάληκτα, δηλ. έχουν την ίδια κατάληξη στο αρσενικό και στο θηλυκό γένος:


ενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμός
αρσενικόθηλυκόουδέτεροαρσενικόθηλυκόουδέτερο
ονομ.εὐσεβήςεὐσεβέςεὐσεβεῖς (< εύσεβέσ-ες)εὐσεβῆ (< εύσεβέσ-α)
γεν.εὐσεβοῦς (< εὐσεβέσ-ος)εὐσεβοῦς (< εὐσεβέσ-ος)εὐσεβῶν (< εύσεβέσ-ων)εὐσεβῶν (< εύσεβέσ-ων)
δοτ.εὐσεβεῖ (< εὐσεβέσ-ι)εὐσεβεῖ (< εὐσεβέσ-ι)εὐσεβέσι (< εύσεβέσ-σι)εὐσεβέσι (< εύσεβέσ-σι)
αιτ.εὐσεβῆ (< εὐσεβέσ-α)εὐσεβέςεὐσεβεῖς (< εύσεβέσ-ας)εὐσεβῆ (< εύσεβέσ-α)
κλητ.εὐσεβέςεὐσεβέςεὐσεβεῖς (< εύσεβέσ-ες)εὐσεβῆ (< εύσεβέσ-α)

 

Παρατηρήσεις

  1. Όπως φαίνεται στον πίνακα, το θέμα των επιθέτων αυτών λήγει σε -εσ-. Στην ονομαστική ενικού του αρσενικού και του θηλυκού το -ε- τρέπεται σε -η-. Στις υπόλοιπες πτώσεις αποβάλλεται το -σ- και επέρχονται συναιρέσεις (ε+ο > ου, ε+ι > ει, ε+α > η, ε+ε > ει). Η αιτιατική πληθυντικού του αρσενικού και θηλυκού γένους σχηματίζεται κατ’ αναλογία με την ονομαστική πληθυντικού σε -εις αντί -ης.
  2. Τα επίθετα σε -ης, -ης, -ες που δεν τονίζονται στη λήγουσα και είναι υπερδισύλλαβα, όπως το συνήθης, ανεβάζουν τον τόνο στην κλητική ενικού του αρσενικού και θηλυκού γένους και στις τρεις όμοιες πτώσεις ενικού του ουδετέρου (σύνηθες). Επίσης, στη γενική πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα (συνήθων).
  3. Προσέχουμε ιδιαίτερα την κλίση τους, καθώς κλίνονται με παρόμοιο τρόπο και στα νέα ελληνικά και κατά την κλίση τους έχουμε μια τάση να δολοφονούμε π.χ. τη γενική ενικού ή το πτωχό ουδέτερο! Δείτε το ακόλουθο βίντεο προς επιβεβαίωση:


Η σχετική παρουσίαση από τον κ. Χ.Τσατσούρη:




Βίντεο προς εμπέδωσιν από το Lab4u:




β. Δικατάληκτα ενρινόληκτα σε -ων, -ων, -ον

 ενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμός
αρσ. - θηλ. ουδέτεροαρσ. - θηλ. ουδέτερο
ονομ.σώφρωνσώφρων σῶφρονσώφρονεςσώφρονεςσώφρονα
γεν.σώφρονοςσώφρονοςσώφρονος σωφρόνων σωφρόνωνσωφρόνων 
δοτ.σώφρονι σώφρονισώφρονι σώφροσι σώφροσισώφροσι 
αιτ.σώφρονα σώφρονασῶφρονσώφροναςσώφρονας σώφρονα
κλητ.σῶφρονσῶφρον σῶφρονσώφρονες σώφρονεςσώφρονα

 

Παρατηρήσεις

  1. Όπως φαίνεται στον πίνακα, το θέμα των επιθέτων αυτών λήγει σε -ον-. Στην ονομαστική ενικού του αρσενικού και του θηλυκού το -ο- τρέπεται σε -ω-.
  2. Στη γενική και δοτική, ενικού και πληθυντικού τα τρία γένη έχουν αντίστοιχα τις ίδιες καταλήξεις.
  3. Τα υπερδισύλλαβα σύνθετα επίθετα σε -ων, -ων, -ον ανεβάζουν τον τόνο τους στις πτώσεις που λήγουν σε -ον, όχι όμως πέρα από τη λήγουσα του α΄ συνθετικού (εὔδαιμον, αλλά μεγαλόφρον).


Ας θυμηθούμε τα επίθετα αυτά και στα νέα ελληνικά με ένα jbel65 liveworksheet:



Κι εφαρμογή στα αρχαία με τον Ελληνικό Πολιτισμό, παρακαλώ:






Και προς εμπέδωσιν το Σκονάκι μας:

...ψυχή πολύχρωμη ...ζωή στο προσκήνιο ... φως παντού